Psalmy Mądrościowe 

W dzisiejszym rozważaniu pragniemy powiedzieć o kolejnej grupie psalmów, zwanych Psalmami mądrościowymi.
Gdy mówiliśmy o psalmach zwanych lamentacjami, powiedzieliśmy, że człowiek, który staje przed Bożym obliczem może otworzyć swoje serce i w szczerości złożyć ciężar swoich problemów.
Mówiąc o psalmach dziękczynnych powiedzieliśmy o napełnieniu swojego serca prawdami o Bożym działaniu - "Co Bóg uczynił i jak to uczynił".
Dzisiaj, pragniemy spojrzeć na szczególną grupę psalmów zwaną psalmami mądrościowymi. 

Poszukiwanie mądrości jest wpisane w naturę człowieka.
Na początku, w starożytnym Wschodzie, w Egipicie, w Mezopotamii i w Grecji, mądrość miała wymiar praktyczny. Człowiek w swoim postępowaniu miał kierować się roztropnością i zaradnością, by mógł coś w życiu osiągnąć.

W VI w p.n.e., refleksje nad światem nabrały charakteru spekulatywego - mądrość przekształciła się w filozofię.

Pismo Święte objawia mądrość Wszechmogącego Boga.
Jest to mądrość natchniona, posiadająca zupełnie odmienną naturę.
Bóg nie czyni człowieka przebiegłym, lecz mądrym.

17 psalmów zalicza się do grupy psalmów  mądrościowych

Psalmy 1, 32, 37 i 49 można nazwać typowymi psalmami mądrościowymi
Psalmy 25, 92, 94 i 107 zawierają mądrości
W psalmach 19B, 73, 119 i 139 wyraża się troska o mądrość Izraela
Psalmy 34, 112, 127, 128 i 133 zawierają poszczególne stwierdzenia wyrażające mądrość

W psalmach mądrościowych zauważamy wspólne elementy retoryczne. W naszym rozważaniu przyrzymy się każdemu z nich.

Elementy retoryczne

"Lepiej jest"
Ps. 37:16-17
16. Lepsza jest odrobina u sprawiedliwego Niż mnóstwo dostatków u bezbożnych. 17. Bo ramiona bezbożnych będą połamane, Ale sprawiedliwych Pan podeprze.
Ps. 118:8-9
8. Lepiej ufać Panu Niż polegać na ludziach.
9. Lepiej ufać Panu Niż polegać na możnych.
Ps. 84:11 Albowiem lepszy jest dzień w przedsionkach twoich, Niż gdzie indziej tysiąc; Wolę stać raczej na progu domu Boga mego, Niż mieszkać w namiotach bezbożnych.
Bez Boga, słowa "lepiej jest" są tak często wyrazem kalkulacji, nastawionych na zaspokajanie własnych potrzeb, realizowanie egoistycznych celów.
Także jeśli człowiek, posiadający w sobie cząstkę Boga pragnie pomóc bliźniemu i czyni to w oparciu o własną mądrość - gubi się w swych rozważaniach.
Co jest lepiej? Czy naprawdę? Czy to nie tylko moje zdanie?

"Co jest lepiej?" - gdy to pytanie ma swoje odniesienie w Bogu, znajduje pewną odpowiedź
Tak ważne jest porównanie dwóch rzeczywistości.
Nasz przeciwnik zawęża nasze spojrzenie...

Liczby
Ps. 92:8 Choć wyrastają bezbożni jak ziele (Eseb - trawa, ziele) I kwitną wszyscy złoczyńcy, i tak zginą na zawsze.
Ps. 92:13 Sprawiedliwy wyrośnie jak palma, Rozrośnie się jak cedr Libanu.
2 Moj. 15:19 Gdy konie faraona z jego rydwanami i jeźdźcami weszły w morze, Pan skierował na nich wody morskie, Synowie Izraela zaś przeszli po suchym gruncie środkiem morza.

Napomnienie (umotywowane i nieumotywowane)
Ps. 32:9 Nie bądźcie nierozumni jak koń i jak muł, Które wędzidłem i uzdą trzeba wstrzymywać, aby się nie zbliżały.
Ps. 37:1-3
1. Dawidowy. Nie gniewaj się na niegodziwych Nie zazdrość tym, którzy czynią nieprawość.
2. Bo uschną szybko jak trawa I zwiędną jak zielona murawa.
3. Zaufaj Panu i czyń dobrze, Mieszkaj w kraju i dbaj o wierność!
Mądrość zachęca do podjęcia decyzji!
Księga psalmów rozpczyna się psalmem mądrości (Psalm 1), który stawia człowieka przed wyborem:
- możesz kroczyć drogą bezbożnych
- możesz kroczyć drogą sprawiedliwych
Nie przebywaj pośród bezbożnych!
Podobnie w zwiastowaniu Pana Jezusa w Kazaniu na Górze - są dwie drogi
Teoretyczne rozważania niczemu nie służą, jeśli człowiek nie stanie przed Bogiem, by zawrzeć przymierze, by postanowić...

Słowa napomnienia skierowane do "synów"
Ps. 34:12-13
12. Pójdźcie synowie, słuchajcie mnie! Nauczę was bojaźni Pańskiej!
13. Jakim ma być człowiek, który kocha życie, Lubi oglądać dobre dni?...
Ps. 49:3-4
3. Zarówno wy, synowie ludu, jak wy, synowie możnych, Zarówno bogaty, jak i ubogi!
4. Usta moje będą wypowiadać słowa mądre; A rozmyślanie serca mego będzie rozsądne.
Jak ojciec przekazuje swoim synom najcenniejsze rzeczy, których nie zdradza nikomu innemu, tak Bóg objawia mądrość swoim synom i córkom...
Szatan przyszedł do człowieka w pierwszym kuszeniu jak ojciec, pozorując troskę o jego dobro.
Tylko Bóg jest prawdziwym Ojcem! Jego rada jest godna zaufania.
Bóg mówi: "Synowie i córki, przyjdźcie do mnie, ja Was nauczę mądrości..."

Pytanie retoryczne
Ps. 49:6-7
6. Czemu mam się bać w dniach złych, Gdy osacza mnie złość moich napastników,
7. Którzy polegają na dostatkach swoich I chlubią się mnóstwem bogactw swoich?
Ps. 73:25 Kogóż innego mam w niebie, jeśli nie ciebie? I na ziemi w nikim innym nie mam upodobania!
Często pytamy Boga. Często człowiek przychodzi z pytaniem naznaczonym pretensją.
Pytanie retoryczne zatrzymuje nas w drodze. Zanim zaczniemy zadawać pytania z wpisanymi w nie żądaniami, możemy odrzucić wszelki bunt i w retorycznym pytaniu wyrazić naszą troskę oraz ufność. Czyniąc to możemy pozwolić Duchowi Świętemu by wykonał swoje dzieło...
- W miejsce: Panie, dlaczego spotykają mnie takie doświadczenia?
Możemy pytać: Czemu mam się bać w dniach złych?
- W miejsce: Panie, dlaczego mnie pozostawiłeś? Możemy wołać: Kogóż innego mam w niebie, jeśli nie ciebie?

To nie jest w porządku - takie stwierdzenie pojawia się tylko wtedy, gdy spoglądamy na wydarzenia codziennego życia bez perspektywy życia przyszłego.
Dalej już sobie nie poradzę - na te słowa wypowiadane w pokorze serc i pragnieniu poznania Bożych dróg, Bóg odpowiada swoją radą, Pan napełnia serce mądrością...
Boża mądrość usuwa rozpacz i przynosi pokój...
Duch Święty wykonuje swoją pracę... 

Tematy (elementy tematyczne) Psalmów Mądrościowych

Bojaźń Boża i szacunek dla Bożego Słowa (dla zakonu Pana - Tory)

Jak wielką jest rola Bożego słowa w mądrości, którą Bóg pragnie obdarzyć człowieka...

Ukazanie kontrastu pomiędzy życiem sprawiedliwego i bezbożnego

Różnorodne porady dotyczące codziennego życia

Jako dzieci Boże potrzebujemy mądrości!
Gdy stajemy przed Panem, poprzez "lamentacje" i psalmy wdzięczności możemy zrzucać nasze ciężary i napełniać serca duchem wdzięczności.
W rozważaniach psalmów mądrościowych - pozwalamy Duchowi Świętemu, by napełnił nas mądrością, która pochodzi od Boga.

Jako dzieci Boże mamy świadomość naszej zależności od Boga. Pragniemy żyć w pokorze, która sprzeciwia się duchowi tego świata. Wielu ludziom żyjącym dookoła nas wydaje się, że posiedli całą wiedzę i mądrość. Pewien przedstawiciel ruchu New Age powiedział: "My już wiemy wszystko. Poznanie naszej wyjątkowości jest wyrazem najwyższej inteligencji. Odkrycie tego kim już jesteśmy jest wolną wolą. Wolna wola wyraża się w uświadomieniu sobie, że ty jesteś bogiem, że ty jesteś święty"
To kłamstwo opisuje postawę tych, w których życiu panuje ciemność.

Jako dzieci Boże potrzebujemy łaski Pana. Bez niego giniemy na ścieżkach życia.
Każdy z nas potrzebuje objawienia mądrości, która pochodzi od Boga.

James Innell Packer mówiąc o mądrości objawionej Bożym dzieciom użył dwóch obrazów...
"Wyobraźmy sobie, że jesteśmy na stacji metra. Widzimy pociągi, które wjeżdżają i wyjeżdżają ze stacji, jednak mamy pewien ogólny obraz tego co się dzieje.
Gdy wejdziemy do centrum sterowania ruchem, zobaczymy dużą tablicę ze schematem całej sieci metra oraz małe lampki, ukazujące pozycje poszczególnych wagonów metra.
Dopiero teraz zaczynamy rozumieć wszystkie działania - dlaczego jeden musi się zatrzymać, inny wyrusza w drugą stronę, kolejny zostaje odstawiony na boczny tor.
Błąd jaki często popełniamy dotyczy tego, że często myślimy, iż poznanie Bożej mądrości oznacza zrozumieniee znaczenie wszystkich zdarzeń - "Dlaczego Bóg to uczynił, co wkrótce uczyni."
Bóg objawia swoim dzieciom cel, do którego zmierzają. Pan ukazuje znaczenie zdarzeń.
Jednak to On sprawuje kontrolę nad naszą codziennością, nie my.
Bożą mądrość objawioną człowiekowi można porównać bardziej do umiejętności kierowania samochodem. Gdy kierujesz samochodem ważne jest, byś potrafił właściwie odpowiedzieć na nieustannie zmieniające się warunki. Musisz ocenić jak szybko jechać, jaki zachować odstęp od drugiego samochodu, kiedy użyć hamulców... Kierowca po prostu próbuje poznać właściwe czynności, które umożliwią mu odnalezienie się w konkretnej sytuacji."

By jego jazda miała sens - kierowca musi znać cel. Tak jak Izrael na pustyni, który zmierzał do Ziemi Obiecanej, tak my pragniemy poznawać kierunek naszej wędrówki. Jednak to Bóg jest Panem naszego życia, to On kieruje wszystkim. Obłok w dzień i słup ognia w nocy umożliwiały poznanie krótkiego odcinka drogi, jednak pozwalały im cały czas zmierzać do celu.
Naszym zadaniem jest przyjmowanie "manny na każdy dzień" i przyjmowanie drogowskazów Pana, byśmy mogli bezpiecznie kroczyć. Nie musimy wiedzieć zbyt wiele. Pragniemy naszej zależności od Pana, by Bóg prawdziwie panował w naszym życiu..
Wystarczy nam mądrość, którą na każdy dzień przygotował dla nas Pan...

Objawienie Bożej mądrości dokonuje się poprzez:

Poznanie umysłem Bożych prawd

Znany kaznodzieja Billy Graham regularnie, co miesiąc czyta Przypowieści Salomona.
W ten sposób daje wyraz pragnieniu pozania Bożej mądrości.
Ps. 1:1-3
1. Szczęśliwy mąż, który nie idzie za radą bezbożnych Ani nie stoi na drodze grzeszników, Ani nie zasiada w gronie szyderców,
2. Lecz ma upodobanie w zakonie Pana I zakon jego rozważa dniem i nocą.
3. Będzie on jak drzewo zasadzone nad strumieniami wód, Wydające swój owoc we właściwym czasie, Którego liść nie więdnie, A wszystko, co uczyni, powiedzie się.

Proroctwa, mowę mądrości, znaki, cuda, sny, wizje
Joel. 3:1-2
1. A potem wyleję mojego Ducha na wszelkie ciało, i wasi synowie i wasze córki prorokować będą, wasi starcy będą śnili, a wasi młodzieńcy będą mieli widzenia.
2. Także na sługi i służebnice wyleję w owych dniach mojego Ducha.

Izaj. 35:8 I będzie tam droga bita, nazwana Drogą Świętą, Nie będzie nią chodził nieczysty; będzie ona tylko dla jego pielgrzymów. Nawet głupi na niej nie zbłądzi.

Jak. 1:5-6
5. A jeśli komu z was brak mądrości, niech prosi Boga, który wszystkich obdarza chętnie i bez wypominania, a będzie mu dana.
6. Ale niech prosi z wiarą, bez powątpiewania; kto bowiem wątpi, podobny jest do fali morskiej, przez wiatr tu i tam miotanej.
 

W jaki sposób możemy odnaleźć Bożą mądrość?

Ps. 73:2-5
2. Co do mnie - omal nie potknęły się nogi moje, Omal nie pośliznęły się kroki moje,
3. Bo zazdrościłem zuchwałym, Widząc pomyślność bezbożnych.
4. Albowiem nie mają żadnych utrapień, Zdrowe i krzepkie jest ich ciało.
5. Znoju śmiertelników nie doznają I nie spadają na nich ciosy, Jak na innych ludzi.
Ps. 73:16-17
16. Chciałem to tedy zrozumieć, Lecz niezwykle trudne mi się to wydało,
17. Dopókim nie dotarł do tajemnic Bożych I nie zrozumiałem kresu ich...
Ps. 73:21-28
21. Gdy rozgoryczone było serce moje, A w nerkach czułem kłucie,
22. Byłem głupi i nierozumny, Byłem jak zwierzę przed tobą.
23. Bo przecież jam zawsze z tobą; Tyś ujął prawą rękę moją.
24. Prowadzisz mnie według rady swojej, A potem przyjmiesz mnie do chwały.
25. Kogóż innego mam w niebie, jeśli nie ciebie? I na ziemi w nikim innym nie mam upodobania!
26. Chociaż ciało i serce moje zamiera, To jednak Bóg jest opoką serca mego i działem moim na wieki.
27. Bo oto ci, którzy oddalają się od ciebie, zginą: Wytracasz wszystkich, którzy nie dochowują ci wierności.
28. Lecz moim szczęściem być blisko Boga. Pokładam w Panu, w Bogu nadzieję moją, Aby opowiadać o wszystkich dziełach twoich.

Psalmista staje przed Panem...
W Jego obecności zadaje pytania...
Chociaż jest "nierozumny jak zwierzę", otrzymuje mądrość, która jest owocem bliskiej społeczności z Bogiem!
Ps. 84:3 Dusza moja wzdycha i omdlewa z tęsknoty do przedsionków Pańskich. Serce moje i ciało woła radośnie do Boga żywego.
Ps. 84:11 Albowiem lepszy jest dzień w przedsionkach twoich, Niż gdzie indziej tysiąc; Wolę stać raczej na progu domu Boga mego, Niż mieszkać w namiotach bezbożnych.

Krzyż Chrystusa jest wyrazem Bożej mądrości.
1 Kor. 1:18-19
18. Albowiem mowa o krzyżu jest głupstwem dla tych, którzy giną, natomiast dla nas, którzy dostępujemy zbawienia, jest mocą Bożą.
19. Napisano bowiem: Wniwecz obrócę mądrość mądrych, a roztropność roztropnych odrzucę.

C. S. Lewis na temat mądrości i chrześcijaństwa:
"Jest to jeden z powodów, dla którego wierzę w chrześcijaństwo: Jest to rzeczywistość, której nikt nie mógłby stworzyć w swoim umyśle. Gdyby przedstawiło nam ono świat, którego się zawsze spodziewaliśmy, miałbym poczucie, że stworzyliśmy go sami. Lecz naprawdę, jest tym, czego nikt nie mógłby sobie nawet wyobrazić. Jest czymś dziwnym w naszym, tak zwanym realnym świecie"

Tak jak krzyż, tak mądrość Boga wznosi się ponad świat ludzkich rozwiązań, naszej własnej mądrości.

NASZE ŻYCIE...

Pragniemy stanąć w przybytkach Pana...
Pragniemy Jego liczb, napomnień kierowanych do synów, pragniemy pytań "zatrzymujących nas w drodze", pragniemy mądrości, którą objawia Duch Święty...

Pragniemy przyjmować światło mądrości Pana poprzez poznanie umysłem Bożych prawd...
Pragniemy otwierać się na objawienie Bożych myśli przez przyjęcie Jego znaków i cudów...

Bóg wzywa córki i synów, by objawiać im to, co zakryte dla świata...
Z tym światłem Pan pragnie wysłać nas do ludzi, tkwiących w ciemności...

"Otwieramy się nasz Panie na życie... W naszej słabości przyjmujemy siłę, która jest w Tobie, w Twojej mądrości..."