Psalmy
Wstęp - poezja i proza

W naszych rozważaniach poświęconych psalmom. pragniemy wsłuchać się w głos Bożego serca.
Słowo Boże zawiera zarówno prozę jak i poezję.

Dlaczego ważne jest zauważenie różnicy pomiędzy jednym i drugim?
Poprzez prozę - Bóg przekazuje myśli ze swojego umysłu, do naszych umysłów.
Poprzez poezję - Pan przekazuje swoje uczucia ze swojego serca, do naszych serc.
Gdy czytamy poezję, powinniśmy pytać o Boże uczucia.
W Bożym Słowie znajdujemy wiele wyrazów Bożych uczuć.
Pismo Święte komunikuje nam, że każdego dnia wpływamy na uczucia naszego Stwórcy.
Dzisiejszego dnia możemy sprawić, że będzie On odczuwał smutek, gniew, lub szczęście.
Większość proroków posługiwała się poezją - mówili o tym, co Bóg oddczuwa w stosunku do swojego ludu.

Bóg umieścił też w swoim Słowie wiele psalmów, które są wyrazem uczuć Jego córek i synów.

Poezja - to myśli, które są starannie przygotowane.
Proza jest przelaniem na papier tego, co moglibyśmy wypowiedzieć bez włożenia takiego wysiłku jak w przypadku poezji.
Poezja nie zawsze jest na miejscu. W literaturze poważnej o rzeczach "zwyczajnych" nie mówimy, posługując się poezją.
Poezja pojawia się w życzeniach - ponieważ komunikuje to co istotne dla serca.
Z lat szkolnych o wiele łatwiej zapamiętać poezję niż prozę.
Poezja ułatwia zapamiętanie pewnych prawd...
Poezja dotyka głębi naszych serc... Zawarte w niej myśli stają się światłem w ciemności.. Zawarte w niej prawdy mogą stanowić wyzwanie i inspirację do zmiany....
Poezja porusza serce, umysł i wolę.
To co porusza w poezji - to głębia przekazu wyrażona w dobranych słowach, równowadze, symetrii i proporcji

Równowaga i symetria wyraża się w:

1) Rymie (równowaga rymu)
Przykładem może być wymowny dla nas tej zimy tekst Juliana Tuwima:
W ostry mróz chłopek wiózł
Z lasu chrust na wozie,
Skrzypi coś, oś nie oś,
Trzaska chrust na mrozie.
Tężał mróz, wicher rósł,
Pędząc jak w sto koni,
Trzeszczy wóz, trzeszczy mróz,
Chłop zębami dzwoni

2) Rytmie
Miłośnikiem poezji opartej na rymie był Bolesław Leśmian

3) Powtórzeniu
Ten rodzaj symetrii pojawia się bardzo często w literaturze hebrajskiej.

Piękno poezji hebrajskiej nie opiera się na brzmieniu, lecz na treści - nie występuje w niej rym, czasami pojawia się rytm.

Najczęściej pojawia się powtórzenie - paralelizm
Ps. 139:7 Dokąd ujdę przed duchem twoim? I dokąd przed obliczem twoim ucieknę?
Piękno poezji hebrajskie wyraża się w licznych metaforach, obrazach, które mają poruszyć serce...
Ps. 42:2 Jak jeleń pragnie wód płynących, Tak dusza moja pragnie ciebie, Boże!

 

Możemy wyróżnić trzy rodzaje powtórzeń.

 1. Powtórzenia równoznaczne (synonimiczne)
a) powtórzenie tej samej myśli w inny sposób
Ps. 139:7 Dokąd ujdę przed duchem twoim? I dokąd przed obliczem twoim ucieknę?

b) powtórzenia zawierające pogłębienie znaczenia
Drugi wers stanowiący echo, wyraża myśl z pierwszego, jednak idzie o krok dalej
Ps. 6:2 Panie, nie karć mnie w gniewie swoim I w zapalczywości swojej nie karz mnie!
Ps. 6:3 Zmiłuj się nade mną, Panie, bom jest słaby; Uzdrów mnie, Panie, bo strwożyły się kości moje!

2. Powtórzenia przeciwstawne
Drugi wers wyraża myśl przeciwstawną do pierwszej
Ps. 126:5-6
5. Ci, którzy siali ze łzami, Niech zbierają z radością!
6. Kto wychodzi z płaczem, niosąc ziarno siewne, Będzie wracał z radością, niosąc snopy swoje.

3. Powtórzenia syntetyczne
Zdanie syntetyczne. - w którym treść orzecznika przerasta treść podmiotu, poszerzające zasób wiedzy i wymagające uzasadnienia w doświadczeniu
Powtórzenia zachowujące przekaz pierwszeg wersu, jednak ubogacające go nową myślą.
Ps. 23:1-2
1. Pan jest pasterzem moim, Niczego mi nie braknie.
2. Na niwach zielonych pasie mnie. Nad wody spokojne prowadzi mnie

Czasami druga myśl powtarza się przez wiele wersów
Ps. 118:1-4
1. Wysławiajcie Pana, albowiem jest dobry, Albowiem łaska jego trwa na wieki!
2. Niech powie Izrael: Tak, łaska jego trwa na wieki!
3. Niech powie dom Aarona: Tak, łaska jego trwa na wieki!
4. Niech mówią ci, którzy się boją Pana: Tak, łaska jego trwa na wieki! 

Pan wkłada w usta proroków słowa poezji i pobudza psalmistów, by w mocy Jego Ducha Świętego wyrażali to, co noszą we własnych sercach, by stało się to dla czytelników świadectwem tego, jakiej relacji Bóg pragnie z każdym z nas.

Psalmy to najdłuższa księga
Najłatwiejsza do zrozumienia - nie są nam potrzebne liczne wyjaśnienia dotyczące czasu ich powstania i okoliczności.
To niezwykłe gdy pomyślimy o tym jak wiele czasu upłynęło od ich napisania.- 2500 lat temu.
Psalmy są głosem serca - dlatego tak łatwo je zrozumieć...

Autorami Psalmów są:
Dawid
Synowie Koracha (człowiek, który został skazany - jego synowie)
Synowie Asafa - tworzyli inny chór
Mojżesz
Anonimowi autorzy

W psalmach możemy wyróżnić 3 typy psalmów
Lamentacje (wołanie o pomoc) (57 psalmów)
Psalmy wdzięczności i uwielbienia (wiele psalmów)
Psalmy pokutne (wyrażające żal za grzech) (kilka psalmów)

Wyróżniamy też szczególne kategorie psalmów:
Psalmy mesjanistyczne
Psalmy mądrości - zawierające wskazówki dotyczące życia z Bogiem
Psalmy królewskie